औद्योगिक भस्मासुराचा बळी ठरलेले जीव – आणि जबाबदार कोण?

DPT NEWS NETWORK 🗞️ 📹 🗞️ 🗞️✍️ 🚨 दर्शन पोलीस टाईम 🚨

प्रतिनिधी:- अमर मोकाशी

उमरेड येथील एमएमपी कंपनीत ११ एप्रिल रोजी घडलेली स्फोट दुर्घटना केवळ एक औद्योगिक अपघात नव्हे, तर मानवतेला हादरवणारी, व्यवस्थेच्या ढिसाळपणाचे जळजळीत चित्र उभे करणारी एक भीषण शोकांतिका आहे. काल आणखी एक तरुण, करण तुलाराम शेंडेच्या मृत्यूनंतर मृतांचा आकडा सहावर पोहोचला आहे. या दुर्घटनेनं फक्त सहा कुटुंबांचे नव्हे, तर संपूर्ण समाजाचं काळीज पोखरून टाकलं आहे.
शेंडे कुटुंबाच्या दुर्दैवाला कुठलाही शब्द थिटा पडतो. अवघ्या चार दिवसांच्या अंतराने दोन लेकरांना गमावल्याने हे कुटुंब अक्षरशः उध्वस्त झालं आहे. त्यांच्या आईची प्रकृती खालावली आहे – ही केवळ वैद्यकीय बाब नाही, तर एक आईच्या काळजाला बसलेली जीवघेणी ठेच आहे. गोंडबोरी गावावर पसरलेली ही शोककळा संपूर्ण महाराष्ट्राने अनुभवायला हवी – कारण ही दुर्घटना आपल्या सगळ्यांनाच जागं करण्यासाठी पुरेशी आहे.
एमएमपी कंपनीतील सुरक्षा व्यवस्थेचा अभाव, कर्मचार्‍यांच्या जीवाच्या किंमतीबद्दल असलेली बेफिकिरी आणि प्रशासनाच्या नियामक यंत्रणांचे अपयश – ही त्रिसूत्रीच या हत्येची खरी जबाबदार आहे. होय, हे अपघात नाही, ही हत्त्या आहे – निष्काळजीपणाची, दुर्लक्षाची, आणि फक्त नफा कमावण्याच्या हव्यासाची.
या दुर्घटनेनंतर अद्यापही काही जखमींवर उपचार सुरू आहेत, काहींची स्थिती गंभीर आहे. परंतु या सगळ्यांपेक्षा अधिक गंभीर गोष्ट म्हणजे, दोषींवर अद्याप ठोस आणि कठोर कारवाई झालेली नाही. नागरिक आणि पीडित कुटुंबियांनी जेव्हा कंपनी संचालकांविरुद्ध कारवाईची मागणी केली, तेव्हा तो राग नाही, तर व्यवस्था नामशेष झाल्याची वेदना होती.
कुठे आहेत राज्याचे कारखाना निरीक्षक? कुठे आहे कामगार सुरक्षेची यंत्रणा? दरवेळी अपघातानंतर चौकशी समित्या नेमल्या जातात, काही दिवस बातम्यांत येतात, मग सगळं विसरलं जातं – आणि पुढचा ‘अपघात’ एखाद्या कुटुंबाचं सर्वस्व हिरावून घेतो.
या मृत्यूंचं मोल फक्त आर्थिक नुकसानभरपाईने ठरवता येणार नाही. दोषींवर फक्त चौकशी नव्हे, तर फौजदारी गुन्हे दाखल करून कठोर कारवाई व्हावी, हेच या लेखाचं साकडं आहे. अन्यथा, अशा कंपन्यांना परवानग्या देणाऱ्या आणि त्यांचं नियमन न करणाऱ्या सगळ्यांना या मृत्यूंचा भागीदार म्हणावं लागेल.
या आगीत केवळ शरीरं जळाली नाहीत, तर विश्वास, सुरक्षितता आणि माणुसकीही राखरांगोळी झाली आहे. व्यवस्थेला झणझणीत चपराक द्यायची असेल, तर ‘अपघात’ म्हणून दुर्लक्ष न करता ‘जबाबदारी’ स्वीकारावी लागेल – अन्यथा पुढचा स्फोट कोणाच्या घरात होईल, सांगता येत नाही.