स्वागत कमानीवर गुन्हेगारी पार्श्वभूमीच्या व्यक्तीचा फोटो लागला तर जबाबदार कोण?
पोलीस प्रशासनाचे नियम नेमके काय? गुन्हेगार कोण हे ठरवणार कोण? कारवाईची जबाबदारी कोणाची?
🚨DPT NEWS🚨दर्शन पोलीस टाईम🚨
प्रतिनिधी राजेंद्र पवार
मिरज : गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर मिरज शहरात उभारण्यात येणाऱ्या आकर्षक स्वागत कमानी सध्या चर्चेचा विषय ठरल्या आहेत. स्वागत कमानींवर लावण्यात येणारे फोटो, डिजिटल बोर्ड, जाहिराती आणि अन्य देखाव्यांबाबत पोलिस प्रशासनाने दिलेल्या सूचनांमुळे आता स्वागत कमान मंडळांच्या अध्यक्षांसमोर अनेक प्रश्न उभे राहिले आहेत. विशेषतः स्वागत कमानीवर एखाद्या गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या व्यक्तीचा फोटो लागला तर त्याची जबाबदारी नेमकी कोणाची, असा सवाल मिरजकरांकडून उपस्थित केला जात आहे.
गणेशोत्सवापूर्वी मिरजेत झालेल्या शांतता समितीच्या बैठकीत पोलिस प्रशासनाकडून स्वागत कमानीवर गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या व्यक्तींचे फोटो लावल्यास कारवाई केली जाईल, असा इशारा देण्यात आल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे स्वागत कमानी उभारणाऱ्या मंडळांच्या पदाधिकाऱ्यांसमोर आता कोणाचा फोटो लावायचा आणि कोणाचा लावायचा नाही, हा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे.
मिरज शहरातील गणेशोत्सवामध्ये आकर्षक स्वागत कमानी हे दरवर्षीचे प्रमुख आकर्षण ठरते. या कमानींच्या उभारणीचा मोठा आर्थिक भार जाहिरातींच्या माध्यमातून भागविला जातो. मोठ्या रकमेच्या जाहिराती देणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीची किंवा व्यावसायिकाची पार्श्वभूमी स्वच्छ असेलच असे नाही. अशा परिस्थितीत जाहिरातदाराचा फोटो स्वागत कमानीवर लावण्यात आला आणि त्यानंतर त्या व्यक्तीविरुद्ध एखादा गुन्हा दाखल असल्याचे समोर आले, तर त्याची जबाबदारी मंडळावर येणार का? की परवानगी देणाऱ्या प्रशासनाचीही त्यात भूमिका राहणार? असा सवाल उपस्थित होत आहे.
‘गुन्हेगार’ नेमका कोणाला म्हणायचे? एखाद्या व्यक्तीवर गुन्हा दाखल असणे, न्यायालयात प्रकरण प्रलंबित असणे आणि न्यायालयाने दोषी ठरवणे या बाबींमध्ये कायदेशीरदृष्ट्या फरक आहे. मग स्वागत कमानीवरील फोटोबाबत पोलिस प्रशासन कोणता निकष वापरणार? केवळ गुन्हा दाखल आहे म्हणून संबंधित व्यक्तीचा फोटो गुन्हेगारी पार्श्वभूमीचा मानला जाणार का? की न्यायालयीन निर्णयाचा आधार घेतला जाणार? याबाबत स्पष्टता होणे आवश्यक असल्याची चर्चा मिरजेत सुरू आहे.
गुन्हेगारी पार्श्वभूमीची तपासणी कोण करणार? स्वागत कमानी उभारण्यासाठी मंडळांकडून फोटो व डिजिटल बोर्डचे स्वरूप प्रशासनाला दाखविले जाते. मात्र त्यामध्ये असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीची पार्श्वभूमी तपासण्याची जबाबदारी नेमकी कोणाची? मंडळ पदाधिकाऱ्यांची की पोलिस प्रशासनाची? एखाद्या व्यक्तीचा पूर्वइतिहास मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांना माहिती नसेल आणि नंतर त्या व्यक्तीविरुद्ध गुन्हेगारी प्रकरण असल्याचे समोर आले, तर संबंधित मंडळावर कारवाई होणार का? या प्रश्नाचे स्पष्ट उत्तर आवश्यक आहे.गणेशोत्सव काळात पोलिस प्रशासनाकडून कायदा व सुव्यवस्था, ध्वनीप्रदूषण, वाहतूक आणि इतर विविध विषयांवर जनजागृती केली जाते. त्याचप्रमाणे स्वागत कमानीवरील फोटो आणि डिजिटल जाहिरातींबाबतही स्पष्ट नियम, निकष आणि मार्गदर्शक सूचना जाहीर करण्यात येणार का, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.दरम्यान, एखाद्या व्यक्तीविरुद्ध गुन्हेगारी प्रकरण असल्याची माहिती सर्वांसमोर जाहीर करणे कायदेशीरदृष्ट्या योग्य आहे का, हा आणखी एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे. गोपनीयता, व्यक्तीचे कायदेशीर अधिकार आणि सार्वजनिक सुव्यवस्था यांचा समतोल साधताना प्रशासन नेमकी कोणती भूमिका घेणार, याबाबतही मिरजेत चर्चा रंगली आहे.
‘हा गुन्हेगार आहे’ हे ठरविण्याचा निकष काय? स्वागत कमानीवरील डिजिटल बोर्डवर एखाद्या व्यक्तीचा फोटो आढळल्यास तत्काळ कारवाई केली जाणार का? कारवाई करण्यापूर्वी संबंधित व्यक्तीची अधिकृत गुन्हेगारी पार्श्वभूमी तपासली जाणार का? गुन्हा दाखल असणे आणि दोष सिद्ध होणे यातला फरक विचारात घेतला जाणार का? या सर्व प्रश्नांवर पोलिस प्रशासनाकडून स्पष्ट भूमिका जाहीर होणे गरजेचे असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.
विशेषतः वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या सूचनांची अंमलबजावणी करताना स्थानिक पोलिस प्रशासनाकडून स्वागत कमान मंडळांना नेमके कोणते नियम लागू आहेत, याची स्पष्ट माहिती देण्यात येणार का, हा प्रश्नही उपस्थित झाला आहे. नियमांची माहिती स्पष्टपणे न देता नंतर कारवाई झाली, तर मंडळ पदाधिकाऱ्यांनी कोणत्या निकषांच्या आधारे निर्णय घ्यायचा, असा सवालही केला जात आहे.
मिरज शहरात सध्या विविध भागात स्वागत कमानी उभारण्याचे काम सुरू असून २० सप्टेंबरनंतर या कमानी नागरिकांसाठी खुल्या होण्याची शक्यता आहे. शहरात सुमारे आठ मोठ्या स्वागत कमानींसह इतरही कमानी उभारल्या जात आहेत. त्यामुळे ऐन गणेशोत्सवाच्या तोंडावर स्वागत कमानीवरील फोटो आणि डिजिटल जाहिरातींचा मुद्दा चांगलाच चर्चेत आला आहे.आता प्रश्न एकच—स्वागत कमानीवर कोणाचा फोटो चालणार आणि कोणाचा नाही, याचे स्पष्ट निकष कोण ठरवणार? गुन्हेगारी पार्श्वभूमी तपासणार कोण? नियमभंग झाल्यास जबाबदार कोण? आणि कारवाईपूर्वी कोणती कायदेशीर प्रक्रिया पाळली जाणार? या प्रश्नांची उत्तरे पोलिस प्रशासन कशा पद्धतीने देते, याकडे मिरजकरांच्या नजरा लागल्या आहेत.
